Belirtke tablosu, bir sınavda hangi kazanımların hangi bilişsel düzeylerde ve ne kadar ağırlıkla ölçüleceğini planlamak amacıyla kullanılan bir araçtır.

Sınav hazırlarken yalnızca soru sayısını belirlemek yeterli değildir. Soruların dersin kazanımlarını dengeli biçimde temsil etmesi ve öğrencilerden beklenen düşünme becerilerine uygun olması gerekir. Belirtke tablosu bu planlamayı daha sistemli hale getirir.

Belirtke Tablosu Ne İşe Yarar?

Belirtke tablosu sayesinde:

• Sınavda hangi kazanımların ölçüleceği belirlenir.
• Konuların sınavdaki ağırlıkları dengelenebilir.
• Soruların bilişsel düzeyleri planlanabilir.
• Sınavın yalnızca belirli konulara yoğunlaşması önlenebilir.
• Soru sayıları daha sistemli biçimde dağıtılabilir.
• Hazırlanan sınavın kapsamı daha kolay kontrol edilebilir.

Belirtke Tablosunda Neler Bulunur?

Bir belirtke tablosunda genellikle kazanımlar veya konu alanları ile soruların ölçmeyi hedeflediği bilişsel düzeyler birlikte gösterilir.

Örneğin bir kazanım için hatırlama düzeyinde bir soru hazırlanırken, başka bir kazanım için uygulama veya analiz düzeyinde soru planlanabilir.

Bu sayede sınav yalnızca bilgi hatırlamaya dayalı sorulardan oluşmaz.

Bloom Taksonomisi ile İlişkisi Nedir?

Belirtke tablosu hazırlanırken Bloom Taksonomisinden yararlanılabilir.

Yenilenmiş Bloom Taksonomisindeki;

• Hatırlama
• Anlama
• Uygulama
• Analiz
• Değerlendirme
• Yaratma

düzeyleri, kazanımların ve soruların bilişsel seviyelerini belirlemede kullanılabilir.

Böylece sınav hazırlanırken yalnızca “Hangi konudan kaç soru soracağız?” değil, aynı zamanda “Bu sorular öğrenciden hangi düşünme becerisini isteyecek?” sorusu da dikkate alınır.

Basit Bir Örnek

Bir ders için 20 soruluk sınav hazırlanacağını düşünelim.

Kazanımların önemine ve ders içinde ayrılan süreye göre bazı kazanımlardan daha fazla, bazılarından daha az soru hazırlanabilir.

Aynı zamanda bu soruların bir bölümü hatırlama ve anlama düzeyinde, bir bölümü ise uygulama ve analiz düzeyinde planlanabilir.

Belirtke tablosu, bu dağılımı sınav hazırlanmadan önce görmemizi sağlar.

Neden Önemlidir?

Plansız hazırlanan bir sınavda bazı konular gereğinden fazla temsil edilirken bazı önemli kazanımlar hiç ölçülmeyebilir.

Belirtke tablosu, sınav kapsamının önceden planlanmasını sağlayarak daha dengeli ve amaca uygun bir sınav hazırlanmasına yardımcı olur.

Sonuç

Belirtke tablosu, sınav hazırlama sürecinin önemli planlama araçlarından biridir.

Kazanımların, soru sayılarının ve bilişsel düzeylerin birlikte değerlendirilmesi; sınavın daha sistemli, dengeli ve amacına uygun hazırlanmasına katkı sağlar.

FileVar, belirtke tablosu hazırlama, Bloom Taksonomisine göre kazanım ve soru analizi, sınav hazırlama ve diğer ölçme-değerlendirme çalışmalarına yönelik uygulamalı çözümler sunar.