Bloom Taksonomisi, öğrenme hedeflerini ve öğrencilerden beklenen düşünme düzeylerini sınıflandırmak için kullanılan bir yaklaşımdır. Eğitimcilerin yalnızca bilgi hatırlamayı değil; bilgiyi kullanma, çözümleme, değerlendirme ve yeni ürünler ortaya koyma gibi daha üst düzey becerileri de ölçmesine yardımcı olur.

Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin Basamakları

Yenilenmiş Bloom Taksonomisi altı bilişsel düzeyden oluşur:

• Hatırlama: Öğrenilen bilgiyi hatırlama
• Anlama: Bilgiyi açıklama ve yorumlama
• Uygulama: Öğrenilen bilgiyi yeni bir durumda kullanma
• Analiz: Bilgiyi parçalara ayırarak ilişkileri inceleme
• Değerlendirme: Ölçütlere göre karar verme ve yargıda bulunma
• Yaratma: Öğrenilenlerden hareketle yeni bir ürün veya çözüm oluşturma

Soru Hazırlarken Neden Önemlidir?

Bir sınav yalnızca öğrencinin bilgiyi hatırlayıp hatırlamadığını ölçmemelidir. Öğrencinin öğrendiği bilgiyi kullanabilmesi, farklı durumları karşılaştırabilmesi ve verilen bilgilerden sonuç çıkarabilmesi de önemlidir.

Bloom Taksonomisi, sınav sorularının farklı bilişsel düzeylere dağıtılmasını sağlayarak daha dengeli bir ölçme sürecinin oluşturulmasına yardımcı olur.

Basit Bir Örnek

Bir konu hakkında;

“Tanımını yazınız.” türündeki bir soru daha çok hatırlama düzeyini ölçerken,

“Verilen durumu inceleyerek hangi yöntemin daha uygun olduğunu gerekçesiyle açıklayınız.” türündeki bir soru analiz ve değerlendirme düzeyinde olabilir.

Bu nedenle yalnızca soru sayısına değil, soruların öğrenciden hangi düşünme becerisini istediğine de bakmak gerekir.

Bloom Taksonomisi ve Belirtke Tablosu

Bloom Taksonomisi, belirtke tablosu hazırlanırken de kullanılabilir. Kazanımların bilişsel düzeylerinin belirlenmesi ve sınav sorularının bu düzeylere uygun biçimde dağıtılması, sınavın kapsamının daha sistemli planlanmasını sağlar.

Böylece sınavda hangi kazanımın hangi düzeyde ve kaç soruyla ölçüleceği daha açık şekilde görülebilir.

Sonuç

Bloom Taksonomisi, soru hazırlama sürecini yalnızca “kaç soru sorulacak?” yaklaşımından çıkararak “öğrenciden hangi düşünme becerisi bekleniyor?” sorusuna odaklanmayı sağlar.

Farklı bilişsel düzeyleri dikkate alarak hazırlanan sınavlar, öğrencilerin öğrenmelerini daha kapsamlı değerlendirmeye yardımcı olur.

FileVar, soru hazırlama, Bloom Taksonomisine göre soru ve kazanım analizi, belirtke tablosu oluşturma ve diğer ölçme-değerlendirme çalışmalarına yönelik uygulamalı çözümler sunar.